Translate Milfy!

dinsdag 25 april 2017

Je accent afleren: kan dat?

Door Sterre Leufkens

In de documentaire 'Do I sound gay?' van David Thorpe volg je de filmmaker bij een persoonlijke queeste. Hij klinkt inderdaad als een homo, zeggen zijn vrienden, en dat vindt hij maar niks. David bezoekt een logopediste, een spraakpatholoog, en een stemcoach om zijn accent af te leren. Het gaf me maar een treurig gevoel: dat een man met een prima stem, goed verstaanbaar, niks mis mee, zo veel moeite doet om anders te gaan praten. Toch is het geen zeldzaam verschijnsel. Ik hoor maar al te vaak van studenten dat ze hun Brabantse/Twentse/Westfriese accent hebben afgeleerd toen ze naar de Grote Studentenstad verhuisden, en op het web zijn daar meer voorbeelden van. Los van de vraag waarom mensen hun accent willen afleren, vraag ik me af: kan dat eigenlijk wel?

vrijdag 21 april 2017

Dankje, merci, joe: bedanken is knap ingewikkeld

Leren jullie weleens een vreemde taal? Dan begin je waarschijnlijk met woordjes, of wat handige zinnetjes misschien (C'est une train grande vitesse, Ou est la piscine?). Een goed begin, maar die woordjes staan vaak vrij ver af van hoe de woorden in het Echte Leven worden gebruikt. Zo worden woorden in de praktijk vaak samengetrokken of verkort uitgesproken, in plaats van keurig tot en met de laatste klank zoals in het boek staat. Ik had bijvoorbeeld braaf geleerd dat 'vierde rotonde' in het Arabisch 'duwaar arba' was, maar de taxichauffeur begreep me pas toen ik 'duwaraba' zei. Het tweede verschil is dat je vaak niet leert voor welke situatie een woord geschikt is. Woorden verschillen namelijk niet alleen in betekenis, maar ook in contextueel gebruik. Hoe subtiel die verschillen zijn zie je aan de manier waarop wij bedanken. Lezen jullie verder? Merci!

vrijdag 14 april 2017

Woorden van passie

Door Sterre Leufkens

Een groot taalkundige zei ooit: eigenlijk willen alle taalwetenschappers uiteindelijk gewoon etymoloog zijn. Of dat zo is, daar mag u over twisten, maar dat etymologie een fijne tak aan de taalkundeboom is, daar zijn we het sowieso over eens. Daarom vandaag een lekker seizoensgebonden kwestie: waar komen de woorden Pasen en passie vandaan?

donderdag 6 april 2017

Lemmata en schemata: over onze favoriete meervoudsvorm

Ach, het Nederlands doet toch zo onhandig met meervoudsvormen. Voortdurend moeten we kiezen tussen -s of -en, en soms heb je dan ook nog 'ns een apostrof nodig (foto's). Helemaal wild wordt het bij meervouden op -eren, die eigenlijk onlogisch en fout zijn (want kinder, lieve mensen, wás al meervoud). We hebben medeklinkerverdubbeling (padden, bollen), en woorden waarbij allebei de meervoudsvormen kunnen. En tot overmaat van haverklap hebben we ook nog een paar meervoudsvormen geleend uit andere talen. Het moet niet gekker worden! In die laatste categorie zit dan wel weer ons favoriete meervoudsvorm: -ta.

dinsdag 4 april 2017

Herken de herkomst aan de taal: goed idee?

door Sterre Leufkens

Hoe weet je waar iemand vandaan komt? Zie je dat aan zijn kleding? Aan zijn haarkleur? Of is bepaald gedrag bepalend? Dat lijkt toch allemaal vrij oppervlakkig. Een van de beste manieren om iemands herkomst te bepalen lijkt toch zijn taal te zijn. Op basis van dat principe proberen immigratiediensten in binnen- en buitenland al jarenlang om te bepalen of vluchtelingen wel echt uit de streek komen waar ze zeggen vandaan te komen. Ook recent was het weer in het nieuws: Duitsland wil automatische spraakherkenning inzetten om de herkomst van immigranten te bepalen. Is dat een goed idee? Doen we dat in Nederland eigenlijk ook? En hashtag hoe dan?

donderdag 30 maart 2017

Koffiekennen en kroegafspraak: twee sociale woorden voor dagelijks gebruik

door Marten van der Meulen

Laatst had ik het met een vriendin over hoe raar het eigenlijk is dat je vriendschappen niet 'uit' kan maken, op dezelfde manier als je relaties kunt verbreken. Dat is een van de minder voordehandliggende verschillen tussen de status van vriend en relatie. Naast die twee statussen heb je nog allerlei andere sociale relaties, waarvan de grenzen altijd vrij zacht zijn, zoals kennis of collega, of het recente Facebookvriend. Sociale relaties zijn vaag en ingewikkeld, en dat biedt kansen voor taal. Er zijn twee woorden, een voor een sociale relatie en een voor een sociaal fenomeen, die in dit domein dan ook best handig en herkenbaar zouden kunnen zijn.

maandag 27 maart 2017

Liedjes met taalfouten: de Thunderbirds-constructie

door Sterre Leufkens

Weet u nog, van die schokkende taalfouten in kinderliedjes? Nou mensen, het is niet alleen de kindercanon, ook de muziek voor volwassenen is ermee besmet. Muziekverloedering! Cultuurrelativisme! We gaan allemaal naar de haaien, en dat komt door een tv-tune. Wat is het geval? 

dinsdag 21 maart 2017

Roses are red meme is dichterlijk feest

Door Marten van der Meulen


Ik weet niet hoe het komt, maar ik ben de laatste tijd veel met memes bezig. Je weet wel, die plaatjes die als template worden gebruikt om wisselende teksten in een vast format bij een vast plaatje te zetten. Vorige week ging het over het ik-heb-een-beter-idee-meme, vandaag gaat het over een zeer poetisch construct. Ik zeg poetisch, maar je zou ook poezie-album-oïde kunnen zeggen. Vandaag gaan we het hebben over een hilarische nieuwe vorm van het bekende rijmpje Roses are Red, Violets are Blue.

donderdag 9 maart 2017

Een warme worst supporters

Door Marten van der Meulen

In het bekende lied O O Den Haag van Harrie Jekkers komen de volgende regels voor:

Ik zou best nog wel een keertje met die ouwe naar ADO willen kijken/

In het Zuiderpark, de lange zij, een warme worst, supporters om je heen

Bron
Het roept een mooi beeld op, dat voor mij niet per se veel te maken heeft met de realiteit van de tribune van ADO*, maar daar gaat het niet om. Het gaat om die tweede zin. Een van mijn geliefde broertjes (ik zeg niet welke) bekende onlangs dat hij altijd dacht dat het "een warme worst supporters" was. Dat 'een warme worst' dus een soort groepsnaam was voor een groep supporters. Inderdaad, die komma hoor je nauwelijks in het liedje (op 1'01). Is dat niet raar, een warme worst supporters? Nou, het kan best!

dinsdag 7 maart 2017

Milfje's eerste eigen boek: Opzienbarende ontdekkingen over taal

Eindelijk is het zover: Opzienbarende ontdekkingen over taal ligt in de winkel! Het eerste boek waar trots de naam Milfje Meulskens op prijkt. Toen we iets meer dan vier jaar geleden begonnen met bloggen (weet u nog) hadden we nooit gedacht dat het hier allemaal toe zou leiden. Nog steeds krijgen we mailtjes over onze naam, nog steeds worden mensen boos als we te liberaal zijn, of te geforceerd jolig, maar ondertussen staan we fier voor onze zaak. De zaak van meer Taalwetenschap voor Iedereen. Opzienbarende Ontdekkingen is dan ook de voorlopige kroon op ons werk.

Het boek bevat 30 hoofdstukken, die allemaal over onderzoek gaan dat wij om wat voor reden dan ook opzienbarend vinden. Dat kan zijn door de uitkomsten (dat we woorden of accenten horen die er niet zijn), door het onderwerp (humor leren aan computers) of door de methodologie (spenen met sensoren erin). Soms gaat het over onderzoek uit de taalkundige canon (waar zit taal in je brein, heeft taal invloed op hoe je de wereld ziet), dan weer over spiksplinternieuwe ontdekkingen (hoe bepaalt taal je morele oordelen, verdwijnen lidwoorden echt uit het Nederlands?). In de eerste recensie noemt onze godfather Marc 'populariseringsbeest' van Oostendorp ons omnivoor - zeker weten dus dat er voor elk wat wils in ons boek staat!


Bij deze bedanken we graag al onze lezeressen (m/x/v), jong en oud, die door hun arbeid hebben gezorgd dat wij genoeg bekendheid kregen om een boek te mogen uitbrengen. En onthoud: taal is dynamisch, en weemoed is niet op z'n plaats. Veel leesplezier!

Bestel hier ons boek! Of ren naar de betere boekwinkel natuurlijk. En als je boekwinkel het niet heeft, vraag er dan om. Dat zal ze leren!